Buhlebenkosi Nkomo
Ihiqa lalingeyinye yezinto ezazisenziwa ngochago emizini yamaNdebele. Uchago lwalungasetshenziswa ukwenza amasi kuphela, kodwa lwalungasetshenziswa lokwenza okunye ukudla. Ihiqa laliphakathi kokunye okwakulungiswa ngochago.
Uchago olwalusanda kusengwa lwalufakwa embizeni kumbe esitsheni esasigcinwa khona uchago. Lwalutshiywa ukuthi luhlale okwesikhathi esithile ukuze lube sesimeni esasisidingeka ekulungisweni kwehiqa.
Ukwenza ihiqa kwakungumsebenzi owawufundwa ngokubukela langokuncedisa. Abantwana babebona omama labanye abadala belungisa ukudla, besebefunda kancane kancane ukuthi uchago luphathwa njani lokuthi ihiqa lenziwa njani.
Ulwazi lolu lwalungacini ngokufundiswa ngamazwi. Umntwana wayefunda ngokwenza umsebenzi labadala, abone indlela abenza ngayo, abesethola ithuba lokuzama. Ngaleyondlela, ulwazi lokulungisa ukudla lwalusuka komunye umuzi lusiya komunye, njalo lusuka kwesinye isizukulwane luye kwesinye.
Ihiqa lalisetshenziswa njengokunye ukudla okwakulungiswa ekhaya. Indlela elalidliwa ngayo yayingatshiyana kusiya ngomkhuba womunye lomunye umuzi. Lokhu kwakusenza ukuthi imizi ibe lendlela zayo zokulungisa lokusebenzisa ukudla okwenziwe ngochago.
Ezindlini ezazilesifuyo esisengwayo, uchago lwaluyingxenye eqakathekileyo yokudla. Inkomo yayinganiki uchago kuphela, kodwa yayiyingxenye yempilo yomkhaya, ngoba ukudla okwakutholakala kuyo kwakusiza ekudleni kwansuku zonke.
Ihiqa ngakho lalingelokudla kuphela. Lwaluyingxenye yolwazi lokudla olwalugcinwa emakhaya futhi ludluliselwa ebantwaneni. Ukulukhumbula lamuhla kusikhumbuza indlela abantu bakudala ababelusebenzisa ngayo lokho ababelakho ukuze balungise ukudla kwemizi yabo.
